Chuyên mục
Khám phá nội dung theo từng chủ đề
Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật
Bức tranh tổng thể: văn bản quy phạm pháp luật là gì và gồm những loại nào theo Luật Ban hành văn bản QPPL 2025, thứ bậc hiệu lực pháp lý từ Hiến pháp xuống văn bản của xã, luật 2025 đổi gì so với luật 2015 trong hệ thống (cấp huyện thôi ban hành, loại văn bản bị bỏ – thêm — chỉ điểm chắc), vì sao văn bản dưới phải phù hợp văn bản trên, hệ thống văn bản Việt Nam khác hệ thống án lệ của nước khác thế nào, sơ đồ "một vấn đề nằm ở những tầng văn bản nào".
10 bài viếtAi được ban hành văn bản nào
Thẩm quyền theo từng cơ quan: Quốc hội, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Thủ tướng, bộ trưởng – thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chánh án Toà án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tổng Kiểm toán nhà nước, HĐND – UBND cấp tỉnh và cấp xã sau sắp xếp 2025; văn bản liên tịch; ai KHÔNG được ban hành văn bản quy phạm (sở, phòng, đơn vị trực thuộc); cơ quan ban hành vượt thẩm quyền thì sao (nhắc danh mục văn bản trái pháp luật).
10 bài viếtHiến pháp, luật, bộ luật, nghị quyết Quốc hội
Tầng trên cùng: Hiến pháp 2013 (sửa đổi 2025) làm gì trong hệ thống, luật khác bộ luật ở đâu, nghị quyết của Quốc hội có giá trị như luật khi nào (thí điểm, cơ chế đặc thù), luật sửa nhiều luật, pháp lệnh – nghị quyết của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội (giải thích luật, án phí – lệ phí toà án), lệnh – quyết định của Chủ tịch nước; vì sao luật hay "giao Chính phủ quy định chi tiết".
10 bài viếtNghị định, quyết định, thông tư
Văn bản của Chính phủ, Thủ tướng, bộ: nghị định quy định chi tiết – nghị định xử phạt – nghị định về điều kiện kinh doanh, quyết định của Thủ tướng, thông tư của bộ trưởng; "luật khung, nghị định chi tiết, thông tư hướng dẫn" nghĩa là gì; một luật thường kéo theo bao nhiêu tầng văn bản; thông tư hết thẩm quyền đặt thêm điều kiện kinh doanh; đọc nghị định xử phạt (hành vi – mức – hình thức bổ sung – biện pháp khắc phục) như một loại văn bản.
10 bài viếtVăn bản của tỉnh, xã
Nghị quyết của HĐND, quyết định của UBND cấp tỉnh và cấp xã sau sắp xếp 2025: tỉnh được quy định những gì (phí – lệ phí, bảng giá đất, chính sách hỗ trợ, quy định quản lý), xã ban hành văn bản quy phạm khi nào, văn bản của tỉnh có được trái với nghị định không, văn bản "quy định chi tiết" do luật giao cho tỉnh, chỉ thị – kế hoạch – thông báo của UBND không phải văn bản quy phạm, đọc một quyết định ban hành kèm quy định.
10 bài viếtĐọc cấu trúc một văn bản
Giải phẫu một văn bản: tên loại, số – ký hiệu (đọc "số/năm/ký hiệu loại – cơ quan"), ngày ban hành, phần căn cứ ban hành nói gì, phạm vi điều chỉnh – đối tượng áp dụng, phần – chương – mục – điều – khoản – điểm và cách viết trích dẫn "điểm a khoản 2 Điều 5", điều khoản thi hành – điều khoản chuyển tiếp nằm ở đâu, phụ lục – biểu mẫu kèm theo, văn bản sửa đổi chỉ chứa phần đổi; đọc một nghị định 100 điều trong 20 phút.
10 bài viếtĐọc câu chữ pháp lý cho đúng
Kỹ năng hiểu câu chữ: điều "giải thích từ ngữ" quyết định nghĩa của cả văn bản, "và" – "hoặc" – "và/hoặc", "trừ trường hợp", "theo quy định của pháp luật", "phải" – "được" – "không được", "có thể", liệt kê đóng – mở ("và các trường hợp khác"), dẫn chiếu sang điều khác – văn bản khác, luật chung – luật chuyên ngành, câu chữ khác nhau giữa hai văn bản, ai có quyền giải thích chính thức (Uỷ ban Thường vụ Quốc hội giải thích luật), những lỗi đọc luật hay gặp của người không học luật.
10 bài viếtVăn bản không phải quy phạm: nhận diện và giá trị
Những thứ hay bị nhầm là "luật": công văn hướng dẫn của bộ – sở, quyết định cá biệt (cấp phép, xử phạt, bổ nhiệm), chỉ thị, kế hoạch, thông báo, hướng dẫn nội bộ, quy chế của cơ quan, văn bản hợp nhất, sổ tay – hỏi đáp của cơ quan nhà nước, nghị quyết của tổ chức chính trị – xã hội; dấu hiệu nhận ra văn bản quy phạm (áp dụng chung, nhiều lần, đúng hình thức – thẩm quyền); văn bản cá biệt ảnh hưởng mình thì đi đường khiếu nại – khởi kiện (nhắc khieunai, khieukien).
10 bài viếtVăn bản trái pháp luật: kiểm tra và xử lý
Cơ chế "tự làm sạch" của hệ thống: thế nào là văn bản trái Hiến pháp – trái luật – vượt thẩm quyền – sai hình thức, giám sát của Quốc hội và HĐND, kiểm tra văn bản của Bộ Tư pháp và cơ quan tư pháp địa phương, rà soát – hệ thống hoá định kỳ, đình chỉ – bãi bỏ – huỷ bỏ văn bản trái pháp luật khác nhau thế nào, hệ quả với quyết định đã ban hành theo văn bản trái luật, toà án hành chính xem xét văn bản liên quan khi xử vụ kiện (nguyên lý), doanh nghiệp nên làm gì khi gặp yêu cầu "trên trời" của một thông tư – quyết định.
10 bài viếtTra bản gốc và ghi căn cứ pháp lý
Dùng văn bản cho việc của mình: tìm bản gốc trên Công báo và cơ sở dữ liệu quốc gia về văn bản pháp luật (nêu loại nguồn, không link), nhận ra bản đăng trên mạng bị sai – thiếu phụ lục, ghi phần "căn cứ" trong hợp đồng, nội quy lao động, quy chế công ty, đơn từ cho đúng (tên đầy đủ, số hiệu, năm), trích dẫn điều khoản trong văn bản trả lời cơ quan nhà nước, dịch – đối chiếu bản tiếng Anh không chính thức, lập danh mục văn bản áp dụng cho một hộ kinh doanh – doanh nghiệp nhỏ.
10 bài viết